بيماري سلياک، يک اختلال شايع خودايمني است که در فرد مستعد از نظر ژنتيکي، با دريافت پروتئين گلوتن که در گندم، چاودار و جو وجود دارد، برانگيخته مي شود.

برخلاف عقيده قبلي که اين بيماري را يک بيماري گوارشي خالص مي شناختند، اين اختلال يک بيماري سيستميک با تظاهرات گوناگون مي باشد. بيماري سلياک با ژن هايي از نوع DQ2 و DQ8 که به وسيله آنتي ژن هاي HLA کلاس 2 کد مي شوند، ارتباط دارد. در دهه هاي گذشته، بيماري سلياک يک اختلال نادر و منحصر به دوران کودکي شناخته مي شد. در حالي که در حال حاضر يک بيماري شايع در نظر گرفته مي شود که امکان بروز آن در هر سني هست. آنزيم ترانس گلوتاميناز بافتي، هم درپاتوژنز بيماري نقش دارد و هم در تشخيص و پيگيري بيماري کاربرد دارد. بيماري سلياک فعال با تظاهرات روده اي يا غيرروده اي، آتروفي و از بين رفتن پرزهاي روده اي، هيپرپلازي کريپت هاي روده اي و تست سرولوژي مثبت آنتي بادي بر عليه اندوميزيال يا ترانس گلوتاميناز بافتي مشخص مي شود. بيوپسي روده باريک به عنوان استاندارد طلايي براي تشخيص بيماري سلياک شناخته شده است. ليکن گاه نتايج منفي کاذب دارد. در برخي از بيماران ضايعات روده به صورت تکه تکه مي باشد و ممکن است نمونه برداري از قسمت هاي سالم روده انجام شده باشد. همچنين در بعضي بيماران ضايعات مخاطي در ابتداي ژوژنوم شديدتر است و با آندوسکوپ معمولي نمي توان از اين قسمت نمونه گرفت. گاه تظاهرات بيماري با علايمي نظير کم خوني فقر آهن، پوکي استخوان، ضايعات پوستي شبه هرپس، افزايش آنزيم هاي کبدي و اختلالات عصبي مي باشد. همراهي بيماري با ديابت نوع 1، بيماري هاي تيروييدي، برخي اختلالات خودايمني و بدخيمي ها شناخته شده است. درمان، عدم مصرف غلات حاوي گلوتن و فرآورده هاي آن در تمام دوره زندگي مي باشد. رژيم فاقد گلوتن موجب بهبود بسياري از علايم بيماري مي شود.

دانلود کامل مقاله