دوراندیشی
دوراندیشی از ویژگی های انسان های موفق است. این ویژگی، ضامن شفاف شدن ابهام های آینده است و تصمیمات آتی را رقم می زند. افراد دوراندیش در مقایسه با دیگران، تصویری شفاف تر از مسائل، رفتارها، واکنش ها و رویدادها دارند. بهره مندی انسان از زاویه ای روشن و کم ابهام، با استفاده از دوراندیشی و جامع نگری شدنی است. داشتن افق روشن، ثمره انسان در اصل برنامه ریزی بهینه و کار آمد برای آینده است
دوراندیشی در روایات
در احادیث، سفارش بسیاری درباره دوراندیشی در کارها شده است. امام باقر علیه السلام از قول پیامبر صلی الله علیه و آله می فرماید: «چون در اندیشه انجام دادن کاری برمی آیی، در عاقبت آن بیندیش ؛ اگر نیک است و در راه درست، به آن دست یاز و اگر مایه گمراهی است، آن را فرو گذار».(6)
امیرمؤمنان، حضرت علی علیه السلام نیز در نامه ای به مالک اشتر می فرماید: «در امور کارگزارانت ژرف بنگر و بر مبنای ارزش یابی درست به کارشان بگمار، نه به انگیزه گرایش های شخصی و نه بر مبنای خودکامگی؛ چرا که این دو، شاخه های جور و خیانت را ریشه اند. به ویژه برای کار، کسانی را برگزین که از تجربه بهره مندند و از خانواده های ریشه دار و شایسته اند
فرجام اندیشی و آینده نگری در هر کاری، نقش بسزایی در سرانجام آن کار دارد. اگر انسان پیش از انجام دادن هر کار، درباره نتیجه و آینده آن بیندیشد، سود و زیانش تا حد زیادی قابل پیش بینی است. این موضوعی است که در آموزه های دینی بر آن تأکید فراوانی شده است. امام صادق علیه السلام می فرماید: «پیش از آنکه دیگران به حساب شما برسند، از خویشتن حسابرسی کنید».(5) امام علی علیه السلام نیز فرمود: «هر که کار روزانه اش را به خوبی انجام دهد و عقب افتادگی دیروزش را جبران کند، پیروز است»
برنامه ریزی و آینده نگری در آیینه شعر فارسی
|
سعدیا! دی رفت و فردا همچنان موجود نیست |
در میان این و آن، فرصت شمار امروز را |
|
بگذشته و آینده دریغ و هوس است |
عمری که شنیده ای همین یک نفس است |
سعدی
|
میدان از توست، مرکبی جولان ده |
زان پیش که گویند: فرود آی! بس است |
عبدالغنی همدانی
|
کورکورانه گر به راه افتی |
کورکورانه هم به چاه افتی |
شهریار
فردی که با توجه به آینده زندگی می کند، می داند که اجزای زمان با هم ارتباط ناگسستنی دارند و آینده چیزی نیست جز آنچه اکنون انجام می دهد. ازاین رو، در استفاده از تمام فرصت ها برای دسترسی به اهداف آینده اش می کوشد؛ کوششی که نتیجه اش موفقیت و به دنبال آن نشاط خواهد بود. به عبارت دیگر، یکی از آثار آینده نگری و برنامه ریزی تأکید بر «زندگی در حال» است که تأثیر شگرفی در رشد و پیشرفت انسان ها دارد
هيچ عقل و درايتي مانند دورانديشي نيست .
دورانديشي قبل از انجام كار تو را از پشيماني در امان مي دارد.
دورانديشي خوب همراه با كفاف براي تو كافي تر است از مقدار زياد همراه با اسراف .
آن كه دورانديشي ندارد مال ندارد.
مال اندك همراه با دورانديشي پايدارتر از مال بسيار با بيهوده خرج كردن است .
دورانديشي قبل از كار انسان را از لغزشها حفظ مي كند.
دورانديشي نيمي از كمك و ياري است .
بهترين دليل بر عقل زياد تدبير خوب است .
آفت زندگاني بدانديشي است .
تدبير نادرست سبب هلاكت و نابودي است .
با دورانديشي خوب مال كم بسيار و به عكس با بدانديشي مال بسيار فاني مي شود.
زندگي پاكيزه در سايه دورانديشي است .
